(ဓာတ်ပုံ- ကွမ်ကျိုးစည်ပင်နိုင်ငံရေးအတိုင်ပင်ခံဟောင်း၊ “ကွမ်တောင်အကြီးလေးဦး”ထဲမှတစ်ဦးဖြစ်သော ချန်ကိုင်ဇှီသည် ချန်ကွမ်မေ၏မြေး ဦးကိုကိုဝမ်အား တရုတ်စာပေနှင့်သမိုင်းစာနယ်ဇင်းမှ ထုတ်ဝေသည့် မာကျောအဖုံးစာအုပ် 《ကိုင်ဇှီရေးရာပုံရိပ်》ကို လက်ဆောင်ပေးသည်။)
၂၀၂၁ ခုနှစ် မေလ ၁၃ ရက်နေ့ မွန်းလွဲပိုင်းတွင် ကွမ်တောင်-ဟောင်ကောင်-မကာအို ချန်မျိုးနွယ်စု အထွေထွေအသင်းမှ ကျင်းပသည့် ချန်ကွမ်မေ မွေးဖွားမှု ၁၁၀ နှစ်မြောက် အထိမ်းအမှတ် ဆွေးနွေးပွဲကို ကွမ်ကျိုးမြို့တွင် ပြုလုပ်ခဲ့သည်။ ချန်ကွမ်မေ၏မြေး၊ ကမ္ဘာ့ငြိမ်းချမ်းရေး ဖဲကြိုးအဖွဲ့အစည်းခေါင်းဆောင် ဦးကိုကိုဝမ် (Chen Entian) သည် ကွမ်ကျိုးသို့ပြန်လာပြီး အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်ကာ မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့သည်။ ကွမ်တောင်၊ ဟောင်ကောင်၊ မကာအိုရှိ ချန်မျိုးနွယ်စု ကိုယ်စားလှယ်များလည်း ဆွေးနွေးပွဲသို့ တက်ရောက်ကြသည်။ ဆွေးနွေးပွဲတွင် ချန်ကွမ်မေ၏ဘဝအကြောင်း ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့သည်။ သူသည် ဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ်ထမ်းဆောင်နိုင်သည့် အရည်အချင်းရှိသော်လည်း ဘာရှူဒေသတွင် ဆင်းရဲစွာ သီးခြားနေထိုင်ခဲ့ပြီး၊ ဂုဏ်သတင်းနှင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာကို မရှာဖွေသည့် “ခေတ်၏ရသေ့ကြီး” အဖြစ် ချီးကျူးခဲ့သည်။
သမိုင်းမှတ်တမ်းများအရ ချန်ကွမ်မေသည် ကျင်းရှီဧကရာဇ်၏ ဆရာ၊ ဝန်ကြီးချုပ်အဆင့် စာပေရေးရာ အကြီးအမှူးနှင့် ပုဂ္ဂိုလ်ရေးရာ ဝန်ကြီးဖြစ်သော ချန်တင်းဂျင်း၏ မျိုးဆက်တစ်ဦးဖြစ်သည်။ ငယ်စဉ်ကတည်းက စာပေများကို ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် လေ့လာခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံအုပ်ချုပ်နိုင်သည့် မဟာဉာဏ်ရှိကာ ကဗျာ၊ ကျောက်စာရေးခြင်းတွင် ကျွမ်းကျင်သည်။ ရီပတ်ဘလစ်က်ခေတ်အစောပိုင်းတွင် သူ၏အရည်အချင်းကြောင့် ကျော်ကြားခဲ့သည်။ သို့သော် အခြေအနေများ ပြောင်းလဲလာသည်နှင့်အမျှ ရှူဒေသတွင် နှစ်ရှည်လများ သီးခြားနေထိုင်ပြီး လယ်ယာလုပ်ငန်းဖြင့် အသက်မွေးဝမ်းကြောင်းပြုခဲ့သည်။ လူအများမသိသည်မှာ သူ၏ဖခင်သည် တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ အဓိကတည်ထောင်သူနှင့် အစောပိုင်းအဓိကခေါင်းဆောင် ချန်ဒူရှျူဖြစ်သည်။ သူ၏အကိုကြီး ချန်ယန်နီယန်သည် မဟာတော်လှန်ရေးကာလ တောင်တရုတ်ဒေသရှိ ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင်ဖြစ်ပြီး ပါတီ၏စစ်တပ်တည်ထောင်သူ၊ “ပါတီက စစ်တပ်ကိုအုပ်ချုပ်သည်” ဆိုသည့်မူကို စတင်အကောင်အထည်ဖော်သူဖြစ်သည်။ ဒုတိယအကို ချန်ချီယန်သည် မဟာတော်လှန်ရေးကာလ မြောက်တရုတ်ကွန်မြူနစ်ပါတီ ဌာနေအဖွဲ့၏ အဖွဲ့အစည်းရေးဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးဖြစ်ပြီး၊ ဇန်းရွှဲလီယန်ကို ကွန်မြူနစ်ပါတီသို့ မိတ်ဆက်ပေးသူဖြစ်သည်။
ပါတီသမိုင်းပညာရှင် ဂူဒီဟုန်းနှင့် အခြားပညာရှင်များ၏ သုတေသနပြုချက်နှင့် ပါတီတရားဝင်သတင်းစာ၊ စာစောင်များမှ ထုတ်ပြန်သည့် အချက်အလက်အရ ချန်ကွမ်မေသည် ၁၉၁၁ ခုနှစ်တွင် မွေးဖွားခဲ့ပြီး ချန်ဒူရှျူနှင့် ကောဂျွန်မန်၏ ပထမဆုံးသားဖြစ်သည်။ သူ၏ အမေအတူတူ မွေးသော ညီမငယ် ချန်ဇီမေ၊ ညီငယ် ချန်ဟေနီယန် ရှိသည်။ အမေမတူသော အကိုများဖြစ်သည့် ချန်ယန်နီယန်၊ ချန်ချီယန်၊ ချန်ဆုန်နီယန်နှင့် အစ်မ ချန်ယူယင်လည်း ရှိသည်။ ချန်ကွမ်မေ မွေးဖွားပြီး သုံးလမပြည့်မီ ရေချည်ထည်ထဲထုပ်ပြီး မိဘများနှင့် ခွဲခြားခံရသည်။ ယန်ဇီမြစ်တလျှောက် အထက်သို့ ကီလိုမီတာ ၂၀၀၀ နီးပါး လှေဖြင့် ခရီးနှင်ပြီး စီချွမ်းဒေသသို့ ပို့ဆောင်ခဲ့သည်။ သူ၏မွေးစားဖခင် ချန်တာချန်သည် စီချွမ်းဒေသရှိ ချမ်းသာသူဖြစ်သည်။ သူ့တွင် မွေးစားအကိုတစ်ဦးလည်းရှိပြီး ချန်ရှောလီဟုခေါ်သည်။ သူသည် အမျိုးသားတော်လှန်ရေးစစ်တပ် ၇၂ တပ်ရင်း လေ့ကျင့်ရေးတပ်၏ တပ်မှူးဖြစ်ပြီး နန်ချန်းအုံကြွမှုအတွင်း ကုန်းယွမ်တွင် အသက်စွန့်ခဲ့သည်။
ချန်ဒူရှျူ မွေးဖွားမှု ၁၄၀ နှစ်မြောက် အထိမ်းအမှတ်ကာလတွင် ချန်ကွမ်မေ၏ အသက်ကြီးချိန်ရေးသားသည့် ဆောင်းပါး 《ချန်ဒူရှျူ၊ ဤဘဝတွင် သင့်သားဖြစ်ရန် မဝံ့ပါ၊ ခွင့်လွှတ်ပါ》 ဆိုသည့် စာတမ်းကို လူအများရှေ့သို့ ထွက်ပေါ်လာပြီး စာဖတ်သူများကို စိတ်လှုပ်ရှားစေခဲ့သည်။ 《နိုးထမှုခေတ်》 ရုပ်မြင်သံကြားဇာတ်လမ်း ထုတ်လွှင့်ပြီးနောက် ပါတီတရားဝင်မီဒီယာနှင့် ဝက်ဘ်ဆိုဒ်အချို့တွင် 《နိုးထမှုခေတ်》တွင် ချန်ဒူရှျူ၏သား ချန်ကွမ်မေ အဘယ်ကြောင့် မဖော်ပြထားသနည်း ဆိုသည့် သုတေသနဆောင်းပါးကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ထိုဆောင်းပါးတွင် ချန်ကွမ်မေ၏ ယခင်အိမ်နီးချင်းများနှင့် မိသားစုဝင်များ၏ ပြောကြားချက်များမှတစ်ဆင့် ချန်ဒူရှျူနှင့် ချန်ကွမ်မေ၏ ဖခင်နှင့်သား ဆက်ဆံရေးကို အတည်ပြုခဲ့သည်။
ချန်ကွမ်မေကို “ခေတ်၏ရသေ့ကြီး” ဟုခေါ်ရခြင်းအကြောင်းမှာ ရီပတ်ဘလစ်က်ခေတ်အတွင်း ဂိုမိုရှိုနှင့် ဇူအင်လိုင်တို့သည် သူ့အား ယန်အန်သို့သွားရန် ကောင်းသောရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် အကြံပြုခဲ့သော်လည်း ချန်ကွမ်မေသည် နိုင်ငံရေးကို နားမလည်ဟုဆိုကာ ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။
ဆွေးနွေးပွဲတွင် ချန်ကွမ်မေအား အလွန်အမင်းချီးကျူးခဲ့သည်။ သူသည် မိမိ၏နက်နဲသောပညာကို ဝှက်ထားပြီး တောင်တန်းများတွင် တိတ်တဆိတ်နေထိုင်ကာ ဂုဏ်သတင်းနှင့် စည်းစိမ်ဥစ္စာကို မရှာဖွေပြီး မျိုးဆက်သစ်များကို ပြုစုပျိုးထောင်ရန် အာရုံစိုက်ခဲ့သည်။ သူတည်ထောင်သည့် ဝမ်ရှောအကယ်ဒမီသည် အဖိုးတန်ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်တစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့သည်။
ဦးကိုကိုဝမ်သည် ဆွေးနွေးပွဲတွင် ပြောကြားခဲ့သည်- “ယနေ့ ကျွန်ုပ်ရရှိသည့် အောင်မြင်မှုအားလုံးသည် ငယ်စဉ်က အဖိုးနှင့်အတူနေထိုင်ခဲ့သည့်အချိန်ကြောင့် ဖြစ်သည်။ အဖိုးထံမှ အဖိုးတန်အသိပညာများစွာကို သင်ယူခဲ့ပြီး၊ ပါတီတည်ထောင်သူ ချန်ဒူရှျူနှင့် ခေတ်၏ရသေ့ကြီး ချန်ကွမ်မေ နှစ်ဦးစလုံးကို နားလည်လာနိုင်ခဲ့သည်။”
